Museumverlichting, Atelier en Galerie verlichting

Het tentoonstellen van objecten in een museum of Galerie is het accepteren van risico’s. In het geval van verlichting is dat veelal het accepteren van lichtschade. Bij het opstellen van een lichtplan moeten alle aspecten van museumverlichting worden afgewogen tegen de mogelijke schade. Beschikkend over harde onderzoeksgegevens over de relatie tussen licht en schade in materialen, moet men een plan opstellen waarin binnen het doel van de belichting (wat zou ik willen laten zin en op welke wijze?), de verlichtingssterkte en de belichtingsduur worden afgestemd op goed te accepteren schade en de periode waarin deze dan mag optreden.

Op dit moment zijn de Nederlandse richtlijnen voor museumverlichting gebaseerd op de lichtgevoeligheid van materialen, ingedeeld in verschillende klassen die ieder een maximale verlichtingssterkte kennen: 50 lux voor gevoelig materiaal, zoals kleurstoffen, 150 lux voor minder gevoelig materiaal, zoals pigmenten en geen eis voor ongevoelig materiaal, zoals metaal. Uitgaande van de museumpraktijk van circa 3000 uren belichting per jaar wordt impliciet met een belichtingsdosis (verlichtingssterkte maal belichtingsduur uitgedrukt in lux uur) gewerkt, maar dat wordt in de huidige richtlijnen niet duidelijk uitgedrukt. Bij veel gebruikers van de richtlijnen heeft dit tot de veronderstelling geleid dat belichting onder de gestelde grenzen onschadelijk is, terwijl belichting boven de grenzen tot schade leidt. Niets is minder waar, schade door licht vindt bij iedere verlichtingssterkte plaats en is afhankelijk van het type licht, de verlichtingssterkte en de belichtingsduur.